Ultrasonik Muayene (UT), malzeme içerisine gönderilen yüksek frekanslı ses dalgalarının (genellikle 0.5 - 20 MHz), malzeme içindeki süreksizliklere çarparak geri dönmesi ve bu yankıların analiz edilmesi ilkesine dayanan güçlü bir tahribatsız muayene yöntemidir.
Ultrasonik Testin Çalışma Prensibi
Muayene sırasında "piezoelektrik" kristal barındıran bir prob (ultrasonik başlık) kullanılır. Probdan çıkan ses dalgaları malzeme içinde doğrusal bir hat üzerinde ilerler.
- Eğer malzeme kusursuz ise, ses dalgası malzemenin arka duvarına çarpar ve geri döner (Arka duvar yankısı).
- Eğer malzeme içinde bir çatlak, boşluk veya katmer varsa, ses dalgası arka duvara ulaşmadan bu hataya çarpar ve daha erken geri döner (Hata yankısı).
Cihaz ekranındaki (A-Scan) bu zaman ve genlik farkları incelenerek hatanın derinliği, boyutu ve türü tam olarak belirlenir.
Ultrasonik Muayenenin Kullanım Alanları
- Kaynaklı imalatların (özellikle kalın parçaların) iç yapı kontrollerinde,
- Haddelenmiş levhalarda katmerleşme (lamination) kontrollerinde,
- Şaftlar, miller ve dövme parçalardaki iç çatlakların tespitinde yaygın olarak tercih edilir.