Medikal görüntüleme cihazları teşhis süreçlerinin vazgeçilmez unsurlarıdır. Ancak X-ışını kullanan Mamografi ve Skopi gibi cihazların performansı, hem doğru teşhis koyabilmek hem de hastanın maruz kaldığı radyasyon dozunu minimumda tutmak (ALARA prensibi) adına düzenli olarak kalibre edilmeli ve test edilmelidir.
Doz Kalibrasyonunun ve Kalite Kontrol Testlerinin Esasları
Cihazların periyodik performans testleri, uluslararası kabul görmüş protokoller ve TENMAK mevzuatları doğrultusunda gerçekleştirilir. Bu süreçte şu kritik parametreler ölçülür:
- Tüp Gerilimi (kVp) ve Akım (mA) Doğruluğu: Cihazın ekranda seçilen radyasyon değerini fiziksel olarak tam ve kararlı bir şekilde üretip üretmediği kontrol edilir.
- Hava Kerma ve Doz Ölçümleri: Hastanın vücuduna giren radyasyon miktarı özel iyon odaları ve dozimetreler yardımıyla ölçülerek standart sınırlar içinde kalması sağlanır.
- Görüntü Kalitesi ve Çözünürlük Testleri: Özel test fantomları kullanılarak cihazın kontrastı, uzaysal çözünürlüğü ve artefakt (görüntü kirliliği) durumu analiz edilir. Mamografide çok küçük kireçlenmelerin (mikrokalsifikasyon) seçilebilmesi için bu test hayati önem taşır.
Düzenli doz kalibrasyonu yapılan cihazlar, hem hekimlerin en net görüntüyü elde etmesini sağlar hem de hasta ve sağlık personelinin gereksiz radyasyona maruz kalmasını engeller.