Bir metalin veya alaşımın dışarıdan sert veya yumuşak görünmesinin arkasındaki sır, onun gözle görülemeyen mikroskobik dünyasında saklıdır. Metalografi veya Mikroskobik Muayene, malzemelerin iç yapılarını, faz dağılımlarını, inklüzyon miktarlarını ve en önemlisi "tane boyutlarını" incelemek amacıyla metalürji laboratuvarlarında uygulanan en hassas tahribatlı muayene tekniklerinden biridir.
Numune Hazırlama ve Mikroskobik İnceleme
Kesilen metal parçası öncelikle bir kalıba (bakalit) alınır. Sırasıyla en incesine kadar zımparalanır ve ardından elmas pastalar yardımıyla "ayna parlaklığına" ulaşana kadar parlatılır. Yüzeyde en ufak bir çizik bile kalmamalıdır. Son olarak kimyasal dağlama (etching) yapılarak malzemenin tane sınırları ve mikroyapı fazları (ferrit, perlit, martenzit vb.) ortaya çıkarılır ve metalurji mikroskobu altında inceleme başlar.
Tane Boyutu Malzeme Özelliklerini Nasıl Etkiler? (ASTM E112)
Tane boyutunun ölçümü genellikle ASTM E112 standartlarına göre yapılır. Tanelerin küçük ve ince olduğu yapılar, malzeme içinde daha fazla tane sınırı oluşturur. Tane sınırları atomik kaymaları engellediği için ince taneli metaller hem daha yüksek akma/çekme mukavemetine hem de daha yüksek darbe tokluğuna sahip olur. Mikroskobik muayene sayesinde malzemenin ısıl işleminin doğru yapılıp yapılmadığı ve iç yapıda gevrek fazların oluşup oluşmadığı kesin olarak belgelenir.