Malzeme biliminde sertlik, bir malzemenin kendisine batan daha sert başka bir cisme karşı gösterdiği plastik deformasyon direncidir. İmalat sektöründe parçaların aşınma dayanımını ve mukavemetini anlamak için sertlik testleri kritik bir tahribatlı/yarı tahribatlı muayene adımıdır. Ancak her malzeme ve parça geometrisi için aynı test yöntemi kullanılamaz. Endüstride en sık kullanılan üç yöntem Brinell, Rockwell ve Vickers testleridir.
1. Brinell Sertlik Testi (HB)
Brinell yöntemi, genellikle dökümler, dövme parçalar ve kaba tane yapısına sahip sertliği çok yüksek olmayan malzemeler için tercih edilir. Test esnasında malzemenin yüzeyine belirli bir çapta (genellikle 10 mm) bilye şeklindeki sert maden ucu (tungsten karbür) belirli bir yükle (3000 kgf'ye kadar) bastırılır. Yük kaldırıldıktan sonra malzeme yüzeyinde oluşan dairesel izin çapı optik mikroskopla ölçülür. İz alanı ne kadar küçükse malzeme o kadar serttir. Büyük bir iz bıraktığı için heterojen (tane yapısı değişken) malzemelerde en homojen ortalama sonucu verir.
2. Rockwell Sertlik Testi (HR)
Rockwell yöntemi, endüstrideki en hızlı ve en pratik sertlik ölçüm metodudur. Diğer yöntemlerin aksine iz çapı veya alanı ölçmekle uğraşılmaz; cihaz, batıcı ucun malzeme içine girme derinliğini (penetrasyon derinliğini) otomatik olarak ölçerek doğrudan dijital ekrana bir sertlik değeri yansıtır. Malzemenin cinsine göre farklı ölçekleri (HRA, HRB, HRC) vardır. Örneğin sertleştirilmiş ısıl işlemli çelikler için elmas koni uç kullanan Rockwell C (HRC) ölçeği evrensel bir standarttır.
3. Vickers Sertlik Testi (HV)
Vickers testi, mikroskobik düzeydeki ince saclardan devasa parçalara kadar en geniş skalada uygulanabilen en hassas yöntemdir. Batıcı uç olarak tabanı kare olan piramit şeklinde bir elmas kullanılır. Malzemeye uygulanan yük çok küçük (mikro sertlik) veya çok büyük (makro sertlik) olabilir. Yüzeyde oluşan kare şeklindeki izin köşegen uzunlukları ölçülerek sertlik değeri hesaplanır. Kaynaklı bağlantıların ısıdan etkilenen bölgelerinde (HAZ) sertlik geçişlerini nokta atışı ölçmek için Vickers yöntemi benzersizdir.